خطا در بارگذاری تصویر
کوشویندر وُهرا، رئیس پیشین کمیسیون مرکزی آب هند و کمیسر پیشین هند در امور رود سند: در جهان معاصر که بسیاری از کشورها با کمبود منابع آب و رشد جمعیت مواجهاند، مدیریت منابع آب و بهرهگیری از روشهای علمی برای بهرهبرداری از ذخایر آبی اهمیت حیاتیتری پیدا کرده است و درک این مسئله بهویژه در حوزه آبهای مشترک بین کشورها میتواند به طور درخورتوجهی باعث کاهش اختلافات و تنشها شود. ‌کوشویندر وُهرا، رئیس پیشین کمیسیون مرکزی آب هند و کمیسر پیشین هند در امور رود سند: در جهان معاصر که بسیاری از کشورها با کمبود منابع آب و رشد جمعیت مواجه‌اند، مدیریت منابع آب و بهره‌گیری از روش‌های علمی برای بهره‌برداری از ذخایر آبی اهمیت حیاتی‌تری پیدا کرده است و درک این مسئله به‌ویژه در حوزه آب‌های مشترک بین کشورها می‌تواند به طور درخورتوجهی باعث کاهش اختلافات و تنش‌ها شود. در دهه ۱۹۵۰، پاکستان حدود ۶۶ میلیون ایکر-فوت آب برای آبیاری نزدیک به ۲۱ میلیون ایکر اراضی در حوضه رود سند مصرف می‌کرد. از آن زمان تاکنون، میزان مصرف آب برای آبیاری به حدود ۱۰۴ میلیون ایکر-فوت افزایش یافته و سطح اراضی آبی نیز به حدود ۳۴ میلیون ایکر (جریب فرنگی) رسیده است. با این حال، میزان آب مصرفی به ازای هر واحد سطح آبیاری‌شده تقریبا مشابه سال ۱۹۶۰ باقی مانده است. اگرچه شرایط جمعیتی به‌ طور درخورتوجهی تغییر کرده و رشد جمعیت موجب کاهش سرانه منابع آب شده است، اما این وضعیت در هند نیز وجود دارد. از‌این‌رو شیوه‌های مدیریت آب که در زمان انعقاد معاهده آب‌های سند رایج بود، دیگر پاسخ‌گوی شرایط کنونی نیست و مستلزم درک جامع‌تری از پیوند میان آب، غذا و انرژی است. گزارش پژوهشی بانک جهانی با عنوان «پاکستان؛ بهره‌گیری بیشتر از آب» (که در آن تصریح شده اطلاعات تا سپتامبر ۲۰۱۸ به‌روزرسانی شده است)، وضعیت امنیت آبی پاکستان را با افقی بلندمدت تا سال ۲۰۴۷ بررسی کرده است. بر‌اساس نتایج این مطالعه، پاکستان از نظر منابع آب (از‌جمله حوضه آبریز رود سند) کشوری برخوردار محسوب می‌شود و تنها ۱۶ کشور در جهان منابع آبی بیشتری از پاکستان دارند. با این حال، به دلیل آنکه پاکستان ششمین کشور پرجمعیت جهان است، میزان سرانه آب در آن پایین است. همچنین کاهش سرانه آب در پاکستان عمدتا ناشی از رشد جمعیت است و از نظر کمّی، این کشور به‌ طور متوسط همان میزان یا حتی بیش از میزان برآوردشده در زمان امضای معاهده آب‌های سند، آب در حوضه سند دریافت می‌کند. این گزارش همچنین تصریح می‌کند که اگرچه امنیت آبی می‌تواند چالش‌برانگیز باشد، اما تعیین‌کننده سرنوشت اقتصادی یک کشور نیست. جالب آنکه ۳۲ کشور در جهان از نظر سرانه منابع آب در وضعیتی نامناسب‌تر از پاکستان قرار دارند، اما میانگین تولید ناخالص داخلی سرانه در این کشورها ۱۰ برابر پاکستان است. تنها شش کشور از این ۳۲ کشور از پاکستان فقیرتر هستند که همگی کشورهای آفریقایی با سرمایه‌گذاری اندک در بخش آبیاری و وابستگی شدید به کشاورزی سنتی دیم به شمار می‌روند. این گزارش همچنین بیان می‌کند که پاکستان از منابع آبی خود به بهترین نحو بهره‌برداری نمی‌کند و امنیت آبی این کشور به دلیل مدیریت ضعیف منابع آب تضعیف شده است. مخاطرات بلندمدت مرتبط با آب به‌درستی شناسایی نشده و اقدامات مؤثری برای کاهش آنها انجام نشده است. همچنین مدیریت منابع آب در پاکستان به دلیل ضعف در حکمرانی داده‌های آب، برنامه‌ریزی ناکارآمد، آلودگی گسترده، برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی، بهره‌وری پایین آب و ضعف سازوکارهای پیش‌بینی قابل‌ اعتماد سیلاب و خشک‌سالی، با چالش‌های جدی مواجه است. با توجه به اینکه بیش از ۹۰ درصد آب مصرفی در پاکستان در بخش آبیاری و کشاورزی استفاده می‌شود، ضروری است که تلفات آب کاهش یافته و بهره‌وری مصرف آب افزایش یابد تا بتوان با چالش‌های کنونی مقابله کرد. همچنین باید توجه داشت که پاکستان ظرفیت ذخیره‌سازی کافی ایجاد نکرده است. جریان آب از چرخه طبیعی خود پیروی می‌کند و حدود ۸۰ درصد از آب سالانه طی حدود چهار ماه وارد سامانه می‌شود. از‌این‌رو بدون برخورداری از ظرفیت کافی برای ذخیره آب، دستیابی به تأمین مطمئن آب برای فصل ربیع که ماه‌های اکتبر تا مارس را شامل می‌شود، امکان‌پذیر نخواهد بود و پاکستان باید برای بهبود حکمرانی آب به‌ طور جدی تلاش کند، زیرا به‌ طور متوسط از منابع آبی کافی برخوردار است.