وداع با بازیگر هزارنقش

به ساختمان مخروبه وسط بیابان فکر می‌کنم؛ ساختمانی که داریوش مهرجویی بنا کرد و شخصیت‌هایی را برایمان تصویر کرد که ساکنانش 40 سال است هر روز در ذهن و خاطرمان ماندگار‌تر می‌شوند. عزت‌الله انتظامی، حسین سرشار، حمیده خیرآبادی، رضا رویگری، فریماه فرجامی و اکبر عبدی «اجاره‌نشین»هایی بودند که تصویر پرقدرت حضورشان در قاب‌های مهرجویی، در سینمای ایران تکرارنشدنی است و غم‌انگیز اینکه این اسامی، نبوغ و هنرمندی‌شان تکرار نمی‌شود. به ساختمان مخروبه وسط بیابان فکر می‌کنم؛ ساختمانی که داریوش مهرجویی بنا کرد و شخصیت‌هایی را برایمان تصویر کرد که ساکنانش 40 سال است هر روز در ذهن و خاطرمان ماندگار‌تر می‌شوند. عزت‌الله انتظامی، حسین سرشار، حمیده خیرآبادی، رضا رویگری، فریماه فرجامی و اکبر عبدی «اجاره‌نشین»هایی بودند که تصویر پرقدرت حضورشان در قاب‌های مهرجویی، در سینمای ایران تکرارنشدنی است و غم‌انگیز اینکه این اسامی، نبوغ و هنرمندی‌شان تکرار نمی‌شود. بهانه یادکردن از این فیلم، «اکبر عبدی» است؛ او که بی‌شک یکی از به‌یادماندنی‌ترین شخصیت‌های سینمایی را در این فیلم خلق کرد. اکبر عبدی دوم مرداد 1405 به دلیل سکته قلبی درگذشت. او فعالیت هنری‌اش را در اواخر دهه 50 آغاز کرد. «محله بروبیا»، «محله بهداشت» و «بازم مدرسه‌ام دیر شد» ازجمله برنامه‌های پرمخاطب دهه 60 تلویزیون بود که اکبر عبدی در آنها درخشید. بی‌شک می‌توان دهه 60 را اوج حضور درخشان این پدیده بازیگری دانست. حضورش در فیلم‌های باشکوه «اجاره‌نشین‌ها»، «مادر»، «دزد عروسک‌ها»، «ای ایران»، «سفر جادویی» و سریال پرمخاطب «امام علی(ع)» او را به قله‌های شهرت رساند. نمی‌توان از این واقعیت چشم‌پوشی کرد که اساسا اکبر عبدی با نبوغ غریزی‌اش بسیاری از نقش‌های سینمای ایران را به نام خود ثبت کرده است. گویی نمی‌توان هیچ بازیگر دیگری را به جای او تصور کرد. درست مثل حضور تأثیرگذارش در فیلم «مادر» علی حاتمی که هنوز هم نمی‌توان از این قدرت حضور و هنرمندی‌اش چشم برداشت. دهه 70 برای او پر از تجربه‌های متفاوت بود. «مدرسه پیرمردها»، «دلشدگان»، «هنرپیشه»، «روز فرشته»، «آدم‌برفی» و «مرد آفتابی» از‌جمله آثار سینمایی درخشانی بود که اکبر عبدی در آنها شمایل متفاوتی را به نمایش گذاشت و می‌توان این دوره از فعالیت‌های هنری او را درخشان توصیف کرد. اما دهه 80 برای بازیگر بی‌تکرار سینمای ما به قدرت سال‌هایی که پشت سر گذاشته بود پیش نرفت. حضورش اغلب در آثار کمدی بود که نگاهی به گیشه سینما داشتند و اکبر عبدی مهره تأثیرگذاری در این فرایند بود. او که پیش از این با ایفای نقش در فیلم «مادر» به کارگردانی علی حاتمی برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد شده بود، بعد از سال‌ها با ایفای نقش در فیلم «خوابم میاد» به کارگردانی رضا عطاران، بار دیگر سیمرغ بلورین جشنواره فیلم فجر را به خانه برد. عبدی در این فیلم هم نشان داد با وجود بالاتررفتن سنش می‌تواند در نقش‌هایی حضور پیدا کند که رسیدن به آنها برای بسیاری از بازیگران سینما ناممکن است و همچنان می‌تواند آن‌قدر درخشان باشد که سال‌ها درباره چگونگی حضور و هنرمندی‌اش در آن فیلم صحبت شود. بی‌تردید اکبر عبدی پدیده بازیگری سینمای ایران بود. بازیگری که می‌توان گفت آن‌طور که باید قدر ندید و استعداد بی‌انتهایش در بسیاری از سال‌های عمرش نادیده گرفته شد. تاریخ سینمای ما مدیون اکبر عبدی است و اصلا مگر می‌توان بازیگری به قدرت او در سینمای ایران مثال زد که توانایی ایفای نقش با تمام لهجه‌ها و گویش‌ها را داشته باشد و در سنین بالا همچنان بتواند نقشی پایین‌تر از سنش را ایفا کند. عبدی به گواه بسیاری از همکارانش یکی از نوابغ بازیگری بود که یادگاری‌های ارزشمندی از خود  به جا گذاشته است. مراسم خاکسپاری اکبر عبدی ساعت ۹:۳۰ روز یکشنبه چهارم مرداد‌ از مقابل تالار وحدت برگزار می‌شود و پیکر این هنرمند در قطعه هنرمندان به خاک سپرده خواهد شد.