خطا در بارگذاری تصویر
شورای شهر تهران در حال بررسی طرحی است که در صورت تصویب یکی از مهمترین تغییرات سالهای اخیر در حوزه شهرسازی ساختوساز و مدیریت بحران پایتخت را رقم خواهد زد. بر اساس این طرح، ساخت پناهگاه و فضای امن برای بسیاری از ساختمانها الزامی میشود و مترو و پارکینگهای عمومی نقش پناهگاه شهری پیدا میکنند و صدور پروانه ساختمانی به رعایت الزامات پدافند غیرعامل گره میخورد و حتی ضوابط تراکم جانمایی مراکز حساس و طرحهای توسعه شهری نیز باید با رویکردی تازه بازنگری شوند. شورای شهر تهران در حال بررسی طرحی است که در صورت تصویب یکی از مهم‌ترین تغییرات سال‌های اخیر در حوزه شهرسازی ساخت‌وساز و مدیریت بحران پایتخت را رقم خواهد زد. بر اساس این طرح، ساخت پناهگاه و فضای امن برای بسیاری از ساختمان‌ها الزامی می‌شود و مترو و پارکینگ‌های عمومی نقش پناهگاه شهری پیدا می‌کنند و صدور پروانه ساختمانی به رعایت الزامات پدافند غیرعامل گره می‌خورد و حتی ضوابط تراکم جانمایی مراکز حساس و طرح‌های توسعه شهری نیز باید با رویکردی تازه بازنگری شوند. تجربه جنگ شهری در یک سال گذشته بحث کمبود پناهگاه در تهران را به مطالبه‌ای عمومی تبدیل کرده است. هرچند در همان روزها مسئولان از ظرفیت برخی ایستگاه‌های مترو پارکینگ‌های زیرزمینی و فضاهای عمومی برای اسکان اضطراری سخن گفتند، اما نبود ضابطه‌ای مشخص برای ساخت تجهیز و بهره‌برداری از پناهگاه‌های شهری بیش از گذشته خود را نشان داد. اکنون کمیسیون معماری و شهرسازی شورای شهر با ارائه طرح «الزام شهرداری تهران به احداث و بهره‌برداری از پناهگاه‌ها و فضاهای امن شهری و رعایت الزامات پدافند غیرعامل در ساختمان‌ها و طرح‌های شهری» در تلاش است این خلأ را با تدوین مجموعه‌ای از تکالیف جدید برای شهرداری، سازندگان و مدیران شهری برطرف کند. طرحی که اگر به تصویب برسد، تنها به ساخت چند پناهگاه جدید محدود نخواهد شد، بلکه می‌تواند بر شیوه ساخت‌وساز‌ ضوابط صدور پروانه طراحی ساختمان‌های مرتفع، توسعه شبکه مترو و حتی مسیر آینده شهرسازی تهران اثر بگذارد. طراحان این پیشنهاد در مقدمه طرح تأکید کرده‌اند که تهران دیگر با تهدیدهای متعارف گذشته روبه‌رو نیست و امروز مجموعه‌ای از مخاطرات طبیعی انسان‌ساخت و تهدیدهای نوظهور این کلان‌شهر را در موقعیتی متفاوت قرار داده است. از نگاه آنان تراکم بی‌سابقه جمعیت، تمرکز مراکز حیاتی و حساس، استقرار نهادهای مهم حاکمیتی و حضور روزانه میلیون‌ها نفر جمعیت شناور باعث شده است ‌در صورت وقوع هر بحران طبیعی یا امنیتی، خسارت‌های جانی و مالی گسترده‌ای به شهر وارد شود و خدمات شهری نیز با اختلالی جدی روبه‌رو شوند. به همین دلیل، ایجاد زیرساخت‌های ایمنی و پناهگاهی بخشی از الزامات مدیریت بحران و افزایش تاب‌آوری پایتخت به شمار می‌آید. در طرح به کمبود شدید پناهگاه‌های شهری اشاره شده و آمده است که امکانات موجود پاسخ‌گوی نیاز واقعی جمعیت تهران نیست. به همین دلیل طراحان استفاده از ظرفیت ایستگاه‌های مترو، پارکینگ‌های عمومی طبقاتی، تونل‌ها و دیگر فضاهای زیرسطحی را به‌عنوان پناهگاه‌های چندمنظوره پیشنهاد کرده‌اند، اما در عین حال تأکید دارند که تحقق چنین هدفی بدون تدوین ضوابط روشن، ایجاد سازوکارهای اجرائی و پیش‌بینی ضمانت‌های قانونی امکان‌پذیر نخواهد بود. در بخش دیگری از طرح به تجربه جنگ‌های سال‌های اخیر منطقه اشاره شده و از جنگ 12روزه و جنگ رمضان به‌عنوان نمونه‌هایی یاد شده است که نشان داده‌اند شهرها باید پیش از وقوع بحران برای شرایط جنگی آماده شوند. بر همین اساس، طراحان معتقدند ضوابط ساخت‌وساز شهرسازی و مدیریت بحران تهران باید متناسب با این تجربه‌ها بازنگری شود تا شهر در برابر تهدیدهای احتمالی آینده آمادگی بیشتری داشته باشد.