اینترنت فرسایشی

اینترنت وصل است، اما کار نمی‌کند. پیام‌رسان‌های فیلترشده باز می‌شوند، اما روی «updating» می‌مانند. فیلترشکن‌ها وصل می‌شوند، اما دو دقیقه بعد بی‌هشدار از کار می‌افتند. یوتیوب برای یک نفر در یک مکان با سرعت بالا اجرا می‌شود و برای نفری دیگر در همان مکان حتی بالا هم نمی‌آید.  اینترنت وصل است، اما کار نمی‌کند. پیام‌رسان‌های فیلترشده باز می‌شوند، اما روی  «updating» می‌مانند. فیلترشکن‌ها وصل می‌شوند، اما دو دقیقه بعد بی‌هشدار از کار می‌افتند. یوتیوب برای یک نفر در یک مکان با سرعت بالا اجرا می‌شود و برای نفری دیگر در همان مکان حتی بالا هم نمی‌آید. اینها بخشی از تجربه کاربران در استفاده از اینترنت بعد از ۱۹ روز قطعی کامل و هفت روز اتصال نسبی آن است. آنچه کاربران این روزها تجربه می‌کنند، نه قطع کامل اینترنت است و نه بازگشت به وضعیت عادی؛ بلکه وضعیتی معلق، فرسایشی و پیش‌بینی‌ناپذیر است که به گفته فعالان و کارشناسان شبکه، حاصل یک تغییر بنیادین در مدل فیلترینگ ایران است. به گفته شش مدیر و کارشناس شبکه و زیرساخت‌های ارتباطی به «شرق»، ایران در حال عبور از سیستم فیلترینگ سنتی مبتنی بر بستن IP و خاموشی سراسری، به سمت مدلی پیچیده‌تر و هوشمندتر است؛ مدلی که به‌جای مسدودسازی مستقیم، روی شناسایی الگوی ترافیک، نوع پروتکل و رفتار اتصال تمرکز دارد. مدلی که شباهت زیادی به سیستم فیلترینگ چین دارد، اما با ابزارهایی بومی‌سازی‌شده و متناسب با زیرساخت ایران. حتی برخی از این مدیران ادعا می‌کنند در حال حاضر سیستم فیلترینگ شرکت معروف چینی «هواوی» در شبکه ارتباطی کشور پیاده‌سازی شده است. نتیجه این تغییر، اینترنتی است که «ظاهرا وصل» است، اما عملا برای بخش بزرگی از کاربران غیرقابل استفاده شده؛ وضعیتی که از نظر برخی کارشناسان، حتی از وایت‌لیست‌کردن هم محدودکننده‌تر است‌ و در مقابل هزینه کمتری بر دوش می‌گذارد. اینترنت ناپایدار؛ تجربه مشترک کاربران