دوراهی خاورمیانه

این روزها فضای سیاست خارجی پیچیده‌تر از هر زمان دیگری است و ما با نوعی «روزشمار» و حتی «ساعت‌شمار» بحران مواجهیم؛ وضعیتی که در آن، هم‌زمان نشانه‌های فزاینده‌ای از تشدید فشار نظامی، ابهام در تصمیم‌گیری سیاسی و تلاش‌های پراکنده برای فعال‌سازی کانال‌های دیپلماتیک دیده می‌شود. مهدی بازرگان: این روزها فضای سیاست خارجی پیچیده‌تر از هر زمان دیگری است و ما با نوعی «روزشمار» و حتی «ساعت‌شمار» بحران مواجهیم؛ وضعیتی که در آن، هم‌زمان نشانه‌های فزاینده‌ای از تشدید فشار نظامی، ابهام در تصمیم‌گیری سیاسی و تلاش‌های پراکنده برای فعال‌سازی کانال‌های دیپلماتیک دیده می‌شود. تحرکات اخیر آمریکا در منطقه، اظهارات متناقض دونالد ترامپ درباره ایران و هم‌زمانی آن با پیام‌های غیررسمی دیپلماتیک، تصویری سیال و پرریسک از شرایط کنونی ترسیم کرده است؛ تصویری که در آن، هیچ سناریویی را نمی‌توان به‌ طور کامل منتفی دانست؛ از آغاز مذاکرات تا شروع جنگ دوباره. در‌این‌بین دونالد ترامپ سه‌شنبه‌شب (به وقت محلی) در سخنانی در مجمع اقتصادی آیووا مدعی شد ناوگان دیگری هم هست که در‌حال‌حاضر با زیبایی شناور است و به سمت ایران می‌آید؛ بنابراین خواهیم دید. امیدوارم آنها به یک توافق برسند. احتمالا منظور ترامپ ناو بوش یا تئودور روزولت باشد. پیش‌تر هم رئیس‌جمهور آمریکا در گفت‌وگو با آکسیوس، از اعزام «ناوگانی بزرگ» (ناو آبراهام لینکلن) به نزدیکی ایران خبر داده و درعین‌حال مدعی شده است تهران به‌ دنبال توافق است. ترامپ بدون ورود به جزئیات گزینه‌های نظامی یا دیپلماتیک پیش‌روی خود، کوشیده است هم‌زمان پیام بازدارندگی و آمادگی برای گفت‌وگو را ارسال کند؛ رویکردی که چند هفته اخیر به یکی از الگوهای ثابت رفتاری ترامپ تبدیل شده است. البته سی‌ان‌ان خبر داد ترامپ همچنان در حال بررسی گزینه‌های خود است و هیچ نشانه‌ای از اتخاذ تصمیم نهایی درباره ایران وجود ندارد. ترامپ بارها تهدید کرده است اگر تهران مسیر خود را تغییر ندهد، مداخله خواهد کرد. با این حال، ترامپ هفته گذشته گفت ایران «می‌خواهد گفت‌وگو کند» که نشان‌دهنده احتمال یک راه‌حل دیپلماتیک است.