در تحولات پرشتاب امروز، ماهیت منازعات دستخوش دگرگونی بنیادین شده است. جنگها دیگر صرفا در میدانهای نظامی رقم نمیخورند، بلکه پیش و همزمان با آنها، نبردی خاموش اما تعیینکننده در سطح ذهن، ادراک و روایت جریان دارد. جنگ شناختی بهعنوان یکی از ابعاد نوین منازعات، نقشی مهم در شکلدهی به افکار عمومی، مدیریت برداشتها و جهتدهی به تصمیمها ایفا میکند؛ نقشی که گاه آثار آن از پیامدهای میدانی نیز ماندگارتر است. سعید خادمی*